Διαχείριση σχέσεων και συγκρούσεων (μέρος Α΄ 1)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Είναι βέβαιο ότι όλοι οι άνθρωποι σε αρκετές στιγμές της ζωής τους έρχονται αντιμέτωποι με καταστάσεις που περιέχουν ένταση ή σύγκρουση με άλλους ανθρώπους, ανεξάρτητα από το αν ευθύνονται ή όχι. Η πρόκληση της σύγκρουσης δηλαδή, θα έρθει κάποια στιγμή ούτως  ή άλλως. Ο τρόπος ωστόσο που θα διαχειριστεί κανείς αυτήν την  πρόκληση, θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα καλά ή κακά αποτελέσματα στη ζωή του. Στην χριστιανική ζωή ιδιαίτερα, η πνευματική διαχείριση των συγκρούσεων είναι πολύ σημαντική για την πορεία ενός χριστιανού.

Η εμπειρία δείχνει ότι πάρα πολύ συχνά η λάθος διαχείριση μιας σύγκρουσης έχει καταστρέψει σχέσεις μέσα σε μια κοινωνία, γειτονιά, χώρο εργασίας, συγγένεια, φιλία, οικογένεια, ακόμη και σε μια εκκλησία. Τα αποτελέσματα των σαρκικών συγκρούσεων είναι καταστροφικά τόσο για τους πρωταγωνιστές όσο και για τους γύρω. Οι πληγές μπορεί να μένουν για χρόνια ανοικτές και συχνά αντί να κλείνουν να βαθαίνουν περισσότερο.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Μπορεί να αποφευχθεί; Τι γίνεται λάθος; Ποιο είναι το θέλημα του Θεού; Ποια είναι η θεραπεία; Είναι όλες οι συγκρούσεις ίδιες; Υπάρχουν συγκρούσεις σαρκικές και συγκρούσεις πνευματικές;

Στο κείμενο που ακολουθεί, επιχειρείται (α) να εξεταστούν περιπτώσεις συγκρούσεων στη Βίβλο, μέσα από τις οποίες μπορούμε να αντλήσουμε διδάγματα είτε προς μίμηση, είτε προς αποφυγή (β) να καταγραφούν οι βασικές αιτίες που γεννούν τις σαρκικές συγκρούσεις, (γ) να υπογραμμιστεί το θέλημα του Θεού για την ενότητα (δ) να εντοπιστεί η συνταγή πνευματικής διαχείρισης των συγκρούσεων που συστήνει ο Λόγος του Θεού.

 

Α. 1         ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ – ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ    ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ

 

  1. ΚΑΪΝ – ΑΒΕΛ (Γένεση δ:1-12, Σελ. 4)

Ο δε Αδάμ εγνώρισεν Εύαν…….Και είπε Κύριος προς τον Κάϊν, Διά τι ηγανάκτησας; και διά τι εκατηφίασε το πρόσωπόν σου; Γέν. 4:7 αν συ πράττης καλώς, δεν θέλεις είσθαι ευπρόσδεκτος; ….σηκωθείς ο Κάϊν κατά του αδελφού αυτού Άβελ εφόνευσεν αυτόν…..Γέν. δ:1-12

 Αιτία Σύγκρουσης: Ο Κάιν δεν βλέπει πως θα διορθώσει το δικό του πρόβλημα στη σχέση του με τον Θεό, αλλά βλέπει δίπλα ότι ο αδελφός του ευλογείται. Αυτό το φρόνημα γεννά φθόνο και ζήλια, που μπορεί να τυφλώσει τόσο πολύ τον άνθρωπο, ώστε ο Θεός να μιλάει και αυτός να μην ακούει τίποτε. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που δείχνει που μπορεί να οδηγήσει μια τυφλή από φθόνο σύγκρουση.

Συμπέρασμα: Όταν η σχέση μου με τον Κύριο δεν είναι καλή, δεν μου φταίει ο άλλος. Εγώ θα πρέπει να αποκαταστήσω τη σχέση μου με τον Θεό, παραδεχόμενος ότι κάτι δεν κάνω καλά.

 

  1. ΑΒΡΑΑΜ – ΛΩΤ (Γένεση, ιγ:1-18, Σελ. 11)

Ανέβη δε ο Άβραμ εξ Αιγύπτου…Και συνέβη έρις μεταξύ των ποιμένων των κτηνών του Άβραμ και των ποιμένων των κτηνών του Λώτ εάν συ υπάγης εις τα αριστερά, εγώ υπάγω εις τα δεξιά· και εάν συ εις τα δεξιά, εγώ εις τα αριστερά….Γέν. ιγ:1-8

 Αιτία σύγκρουσης: Εδώ η ευλογία και η αύξηση είναι οι αιτίες της έριδας. Οι ποιμένες γύρω από τον Αβραάμ του λένε το πρόβλημα και το ίδιο κάνουν και οι ποιμένες του Λωτ. Η διαφορά είναι ότι ο Αβραάμ «φιλτράρει» αυτά που ακούει μέσα από πνευματικά αυτιά, σε αντίθεση με τον Λωτ που σηκώνει τα μάτια και βλέπει ποιο είναι το συμφέρον του. Τα μάτια του Αβραάμ είναι στον ουρανό. Δείχνει με τη στάση του ότι στηρίζει την ευλογία του στον Κύριο που τον κάλεσε και όχι σε μια συμφέρουσα συμφωνία. Είναι διατεθειμένος να χάσει δίνοντας τον πρώτο λόγο στον  ανιψιό του. Δεν απαιτεί τον σεβασμό, δεν κατηγορεί τον Λωτ για αχαριστία, ούτε επικαλείται τις επαγγελίες που έχει από τον Θεό. Απλά εμπιστεύεται τον Κύριο όντας διατεθειμένος να χάσει. Σήκωσε και ο Αβραάμ τα μάτια του. Το έκανε όμως μόνο όταν του το ζήτησε ο Θεός για να του δείξει τη γη που θα κληρονομούσε.

Συμπέρασμα: Όταν προκύπτει μια σύγκρουση λόγω αντεκδικήσεων, ο πνευματικός άνθρωπος είναι ειρηνοποιός, δεν διεκδικεί τίποτε, αφήνει χώρο στον άλλον και εμπιστεύεται τη ζωή του στον Κύριο.

 

  1. ΙΣΑΑΚ – ΦΙΛΙΣΤΑΙΟΙ (Γένεση κς:12-33, Σελ. 24)

Έσπειρε δε ο Ισαάκ εν τη γη εκείνη και εσύναξε κατ’ εκείνον τον χρόνον εκατονταπλάσια· …Ελογομάχησαν δε οι ποιμένες των Γεράρων μετά των ποιμένων του Ισαάκ, λέγοντες, Ιδικόν μας είναι το ύδωρ… Και μετοικήσας εκείθεν έσκαψεν άλλο φρέαρ, και περί τούτου δεν ελογομάχησαν.Γέν. κς:12-33

 Αιτία σύγκρουσης: Ο Ισαάκ σπέρνει, θερίζει εκατονταπλάσια και οι Φιλισταίοι τον φθονούν και γεμίζουν τα φρεάτια που άνοιξε ο πατέρας του με χώμα. Ο Ισαάκ αντί να διεκδικήσει τα κληρονομικά του δικαιώματα, υποχωρεί, φεύγει και ανοίγει  νέα πηγάδια. Κάθε φορά που βρίσκει νερό προκύπτει μια λογομαχία και μια σύγκρουση και κάθε φορά ο Ισαάκ υποχωρεί, μέχρι που ο Θεός τον φέρνει σε ευρυχωρία. Δεν επικαλείται τις υποσχέσεις που του έδωσε ο Θεός. Αφήνει τον Θεό να ενεργεί έτσι ώστε όλοι, ακόμη και οι εχθροί του καταλαβαίνουν ότι ο Θεός είναι μαζί του. Όταν μάλιστα οι Φιλισταίοι παραδέχονται ότι είναι πιο δυνατός, αυτός δεν το εκμεταλλεύεται και δέχεται να κάνει συνθήκη μαζί τους ότι δε θα τους κάνει κακό. Η στάση του Ισαάκ εδώ δείχνει έναν άνθρωπο που ξέρει να υποχωρεί για να αποφύγει μια σύγκρουση, γιατί κατάλαβε ότι αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η ευλογία από τον Θεό.

Συμπέρασμα: Ο πνευματικός άνθρωπος δεν είναι φιλόνικος ούτε προσπαθεί να αποδείξει με επιχειρήματα ότι ο Θεός είναι μαζί του. Υποχωρεί στη σύγκρουση, συνεχίζει όμως να σκάβει όπου πάει, μέχρι να τον πλατύνει ο Θεός. Τέλος, δεν εκδικείται για αυτά που του έκαναν όταν γίνεται ισχυρός.

 

  1. ΙΩΣΗΦ – ΑΔΕΛΦΙΑ ΤΟΥ (Γένεση με: 1-8, Σελ. 46 / Γένεση ν:15-21, Σελ. 52)

Τότε ο Ιωσήφ δεν ηδυνήθη να συγκρατήση εαυτόν ….Τώρα λοιπόν μη λυπείσθε μηδ’ ας φανή εις εσάς σκληρόν ότι με επωλήσατε εδώ· επειδή εις διατήρησιν ζωής με απέστειλεν ο Θεός έμπροσθέν σας.Γέν. με:1-8

Και ιδόντες οι αδελφοί του Ιωσήφ ….Και είπε προς αυτούς ο Ιωσήφ, Μη φοβείσθε· μήπως αντί Θεού είμαι εγώ; σεις μεν εβουλεύθητε κακόν εναντίον μου· ο δε Θεός εβουλεύθη να μεταστρέψη τούτο εις καλόν…Γέν. ν: 15-21

 Αιτία Σύγκρουσης: Τα αδέλφια του Ιωσήφ τον φθονούν γιατί ο Θεός του φανερώνει ενύπνια και ο πατέρας τους τον έχει αδυναμία. Αποφασίζουν να τον θανατώσουν και τελικά τον πουλάνε ως δούλο και βρίσκεται φυλακισμένος στην Αίγυπτο. Όλα τα χρόνια μέσα στη φυλακή ο Ιωσήφ δεν αφήνει την πικρία, το παράπονο και τα «γιατί» να φωλιάσουν στην καρδιά του. Ως αποτέλεσμα, ο Θεός τον ευοδώνει μέσα σε πολύ δύσκολες καταστάσεις, μέχρι που τα πράγματα αλλάζουν και γίνεται αντιβασιλιάς στην Αίγυπτο. Όταν τελικά φανερώνεται στα αδέλφια του, δεν θέλει να τους ταπεινώσει, να τους τιμωρήσεις ή να τους εκδικηθεί, γιατί κατάλαβε καλά ότι πίσω από κάθε μεγάλη δυσκολία, υπάρχει ένα θαυμάσιο σχέδιο. Αυτό ήταν η διατήρηση του λαού Ισραήλ.

Συμπέρασμα: Όταν ο άνθρωπος έχει προσέξει την καρδιά του να μην φιλοξενεί πικρία, μίσος και αναμονή για εκδίκηση επειδή έχει δίκιο, είναι έτοιμος να συγχωρέσει και να αγκαλιάσει ξανά. Επιπλέον, ξέρει ότι ο Κύριος που το επέτρεψε αυτό, έχει ένα καλύτερο σχέδιο από πίσω, που θα φανερώσει όταν έρθει η ώρα.

 

  1. ΑΝΝΑ ΕΛΚΑΝΑ – ΗΛΕΙ (Α΄Σαμουήλ α: 1-20, Σελ. 264)

Ήτο δε άνθρωπός τις εκ Ραμαθαΐμ-σοφίμ, ….Και απεκρίθη η Άννα και είπεν, Ουχί, κύριέ μου, εγώ είμαι γυνή κατατεθλιμμένη την ψυχήν· ούτε οίνον ούτε σίκερα δεν έπιον, αλλ’ εξέχεα την ψυχήν μου ενώπιον του Κυρίου·μη υπολάβης την δούλην σου ως αχρείαν γυναίκα· διότι εκ του πλήθους του πόνου μου και της θλίψεώς μου ελάλησα έως τώρα.Α΄Σαμ. α 1:20

 Αιτία σύγκρουσης: Ο Ηλεί νομίζει ότι η Άννα είναι μεθυσμένη και της μιλάει σκληρά. Η Άννα όμως του μιλάει με σεβασμό και γλυκύτητα. Τον αποκαλεί Κύριο και του εξηγεί την κατάστασή της με όμορφο τρόπο. Δεν εγκλωβίζεται στη σκέψη «μα καλά είναι άνθρωπος του Θεού αυτός και μιλάει έτσι;».

Συμπέρασμα: Ακόμη και αν εκτοξεύονται εναντίον του άδικες κατηγορίες, ο πνευματικός άνθρωπος αντιδρά με γλυκύτητα και σεβασμό στον κεχρισμένο του Κυρίου.